UEFA và CONCACAF đòi FIFA chia 2,11 tỷ USD: bản chẩn đoán quyền lực trước nhiệm kỳ thứ tư của Infantino

Trong 32 năm theo dõi bóng đá từ phòng họp đến đường pitch, tôi học được một điều: những chấn thương nặng nhất không bao giờ xảy ra trên sân cỏ. Chúng xảy ra trong những căn phòng không cửa sổ, nơi người ta ký những văn bản mà không ai được phép chụp lại. Đầu tháng này, một bức thư như thế xuất hiện ở London. Nó được gửi từ trụ sở UEFA ở Nyon và từ văn phòng CONCACAF ở Miami, cùng nhắm vào một địa chỉ duy nhất ở Zurich. Điều đáng chú ý không nằm ở nội dung đòi tiền - bóng đá vốn là một ngành công nghiệp mà mọi cuộc họp đều kết thúc bằng câu hỏi ai trả bao nhiêu. Điều đáng chú ý nằm ở chỗ hai liên đoàn châu lục, đại diện cho hơn một nửa số liên đoàn thành viên của FIFA, lại đồng loạt ký tên đòi một khoản chi trả cụ thể - 10 triệu USD cho mỗi một trong 211 liên đoàn quốc gia, tổng cộng 2,11 tỷ USD, trích trực tiếp từ quỹ dự trữ trung ương.

Khi một cầu thủ gửi đến ban huấn luyện một yêu cầu đánh đổi quyền lợi của cả đội, bạn không cần chờ kết quả xét nghiệm. Bạn biết có điều gì đó đang rạn. Với FIFA, bức thư này là một tấm phim MRI chụp vào toàn bộ hệ thống quyền lực.

Bối cảnh: khi sân cỏ mở rộng thành bàn cân đối kế toán

Để hiểu chuyện gì đang diễn ra, cần nhớ rằng FIFA không phải một câu lạc bộ. Nó là một tổ chức phi lợi nhuận theo luật Thụy Sĩ, sở hữu quyền thương mại của những giải đấu đắt giá nhất hành tinh, trong đó có World Cup. Nó không có cổ đông, không có chủ tịch HĐQT đại diện cho vốn, và cũng không có cơ chế buộc phải công bố lợi nhuận cho thị trường chứng khoán. Quyền kiểm soát nằm ở đại hội đồng - tức 211 liên đoàn quốc gia - và ở hội đồng FIFA, cùng văn phòng chủ tịch do Gianni Infantino nắm giữ.

Chính vì cấu trúc này mà mọi tranh chấp tài chính ở FIFA luôn mang hình dạng chính trị. Khi bạn không có báo cáo kiểm toán công khai để đối chiếu, bạn đối chiếu bằng uy tín. Khi bạn không có cổ đông phản đối, bạn dùng hiệp hội thành viên để phản đối. Và khi bạn muốn hạ bệ một chủ tịch, bạn không dùng lá phiếu bất tín nhiệm - bạn dùng một con số.

Con số trong bức thư chung do Chủ tịch UEFA Aleksander Ceferin và Chủ tịch CONCACAF Victor Montagliani ký tên được viết rất gọn: FIFA hiện đang nắm giữ lượng quỹ dự trữ trung ương cho chu kỳ 2026-2026 lên tới khoảng 6 tỷ USD - con số do chính những người ký thư nêu ra, và tạm thời phải được đối chiếu với báo cáo kiểm toán chính thức của FIFA trước khi xem là dữ liệu xác nhận. Bức thư lập luận rằng số quỹ này vượt xa yêu cầu vận hành cần thiết cho tới hết World Cup 2030. Vì thế, theo các liên đoàn châu lục, cần trích một phần để chia trực tiếp cho các hiệp hội thành viên, và phần tiền ấy phải được khoanh vùng chỉ cho hạ tầng và phát triển bóng đá.

Đây là một cấu trúc lập luận rất quen thuộc, nhưng lần này nó xuất hiện từ hai phía đồng thời. UEFA đại diện cho châu Âu - nơi có những giải quốc nội giàu nhất thế giới, nơi quỹ dự trữ của các hiệp hội lớn không thực sự cần 10 triệu USD để tồn tại. CONCACAF đại diện cho Bắc Mỹ, Trung Mỹ và Caribe - nơi World Cup 2026 sẽ diễn ra, nơi nhiều liên đoàn thành viên đang cần vốn hạ tầng thực sự. Việc hai liên đoàn này cùng ký tên biến yêu cầu tài chính thành một liên minh chính trị. Và trong một liên minh chính trị, điều quan trọng không phải là số tiền - mà là ai đang đứng về phía nào trước ngày bỏ phiếu.

Tôi đã theo dõi chu kỳ bầu cử FIFA từ năm 2026. Từ đó đến nay, mọi chủ tịch đều từng trải qua ít nhất một khoảnh khắc mà liên đoàn châu lục đứng lên đặt câu hỏi về minh bạch tài chính. Nhưng chưa có khoảnh khắc nào mà hai liên đoàn lớn lại đồng loạt ký tên đòi con số cụ thể, gắn con số đó với một ngưỡng thời gian rõ ràng, và đẩy bức thư ra công luận cùng lúc với một cuộc họp hội đồng FIFA sắp diễn ra.

Bức thư không chỉ nói về tiền

Nội dung bức thư đáng chú ý ở chỗ nó đòi ba thứ cùng lúc, không phải một. Thứ nhất, khoản chia 2,11 tỷ USD. Thứ hai, yêu cầu công bố toàn bộ tài liệu liên quan đến một dự án đầu tư đã bị hủy, bao gồm cả thư từ trao đổi nội bộ. Thứ ba, yêu cầu FIFA giải thích bằng văn bản về việc đảo ngược án treo giò đối với Folarin Balogun - một cầu thủ đang khoác áo đội tuyển quốc gia Mỹ, chính là khu vực của CONCACAF.

Ba yêu cầu này không cùng loại. Nhưng chúng được gom lại trong một văn bản duy nhất, và điều đó có nghĩa. Trong y học thể thao, khi một vận động viên đồng thời than đau ở ba vị trí khác nhau - đầu gối, mắt cá, lưng dưới - bác sĩ không điều trị cả ba cùng lúc. Bước đầu tiên là tìm điểm chung. Ba cơn đau khác vị trí thường xuất phát từ một mất cân bằng cơ bản: chuỗi cơ không đồng bộ, dáng chạy lệch, hoặc một chấn thương cũ chưa hồi phục hẳn. Ở FIFA, ba yêu cầu khác loại này cùng xuất phát từ một điểm chung: quyền kiểm soát thông tin.

Bức thư mà BBC Sport tiếp cận được cho thấy các liên đoàn châu lục đang không còn tin vào kênh thông tin nội bộ của FIFA. Họ chuyển sang kênh công khai. Trong chính trị tổ chức, đây là một bước leo thang rất rõ ràng. Không ai rò rỉ một bức thư cho đài truyền thông quốc gia nếu họ còn tin rằng lá thư ấy sẽ được đọc đúng cách trong phòng họp.

Và điểm chung thứ hai quan trọng hơn. Cả ba yêu cầu đều nhắm vào cùng một người. Gianni Infantino đang ở năm cuối của nhiệm kỳ thứ ba, và ông dự kiến tuyên bố tranh cử nhiệm kỳ thứ tư trước ngày 18 tháng 11 năm nay. Cuộc bỏ phiếu sẽ diễn ra vào tháng 3 năm sau. Trong khoảng thời gian giữa hai cột mốc ấy - từ giờ tới tháng 11, rồi từ tháng 11 tới tháng 3 - mọi bức thư, mọi lời đòi hỏi, mọi khoản chia trích đều là đòn chuẩn bị cho lá phiếu cuối cùng.

Một cuộc bỏ phiếu bầu chủ tịch FIFA không được quyết định bằng số tiền trong quỹ dự trữ. Nó được quyết định bằng câu hỏi mà mỗi liên đoàn thành viên tự hỏi: người đang ngồi ở Zurich có đang trả cho tôi đúng phần tôi xứng đáng nhận hay không?

Đó là lý do tại sao con số 10 triệu USD cho mỗi liên đoàn thành viên được chọn. Nó không phải một con số tính toán từ nhu cầu hạ tầng thực tế. Nó là một con số tròn, dễ nhớ, dễ truyền miệng, dễ in lên biểu ngữ ở các đại hội thành viên. Với một liên đoàn bóng đá nhỏ ở châu Phi hay Trung Mỹ, 10 triệu USD là một khoản ngân sách bằng nhiều năm hoạt động. Với một liên đoàn ở châu Âu, đó là một khoản bổ sung dễ chịu. Nhưng với cả 211 liên đoàn cùng lúc, đó là một liên minh.

Thương vụ bán 21% cổ phần và bốn ngày định mệnh

Để hiểu tại sao bức thư ra đời vào thời điểm này, cần lùi lại khoảng một tháng. FIFA đã đề xuất một cấu trúc mà trước đây tổ chức này chưa từng thử: thành lập một công ty mới, đưa toàn bộ quyền thương mại và quyền bán vé của các giải đấu - bao gồm cả World Cup - vào pháp nhân đó, rồi bán 21% cổ phần cho một quỹ đầu tư. Danh tính quỹ đầu tư không được công bố.

Về mặt kỹ thuật tài chính, đây là cấu trúc bán trước dòng tiền tương lai. FIFA sẽ nhận tiền mặt ngay lập tức, đổi lại chuyển một phần vĩnh viễn quyền khai thác tài sản thương mại chủ lực cho nhà đầu tư. Mô hình này đã xuất hiện ở cấp giải quốc nội - các giải như La Liga và Premier League từng bán một tỷ lệ cổ phần trong công ty khai thác quyền thương mại của họ cho các quỹ đầu tư hạ tầng trong những năm gần đây. Nhưng chưa có giải đấu nào bán quyền khai thác của một sự kiện toàn cầu như World Cup.

Vấn đề là FIFA không phải La Liga. Trong mô hình bán cổ phần giải quốc nội, các câu lạc bộ đã lớn, đã bão hòa thị trường nội địa, và cần tiền để mở rộng sang thị trường nước ngoài. Ở FIFA, quyền thương mại của World Cup vẫn đang trên đà tăng trưởng mạnh mẽ nhờ sự mở rộng sang châu Á, Trung Đông và Bắc Mỹ. Bán 21% của một tài sản đang tăng giá trị ở giai đoạn tăng trưởng có nghĩa là đặt dấu định giá một thương vụ mà không có cơ sở tham chiếu thị trường. Không ai biết World Cup có giá trị bao nhiêu vào năm 2045.

Bốn ngày sau khi đề xuất được đưa ra, nó bị rút. Các liên đoàn thành viên phản đối dữ dội. Không có thông báo chính thức nào giải thích lý do rút cụ thể, chỉ có một dòng ngắn rằng kế hoạch không nhận được sự đồng thuận cần thiết. Bốn ngày là khoảng thời gian đủ để ai đó thực hiện một vài cuộc gọi và nhận ra rằng đề xuất sẽ không qua được. Nó không đủ để đàm phán lại cấu trúc.

Trong giới làm hồ sơ chấn thương, chúng tôi có một quy tắc: khi một cầu thủ rời sân sau 4 phút, đó là chấn thương. Khi anh ta rời sân sau 40 phút, đó là chiến thuật. Khi anh ta rời sân sau 4 ngày ở phòng họp hội đồng, đó là một lỗi đánh giá quản trị nghiêm trọng.

Mỗi thương vụ là một ca phẫu thuật - người ngoài thấy vết mổ, người trong nghề thấy đường máu. Với thương vụ bán 21% cổ phần quyền thương mại, vết mổ đã được khâu lại trước khi bất kỳ ai kịp nhìn thấy đường máu. Nhưng các liên đoàn châu lục đã nhìn thấy nó, và họ không quên.

Đây chính là điểm khởi đầu của bức thư chung. Khi đề xuất bán cổ phần bị rút, các liên đoàn châu lục hiểu rằng họ vừa có một lá bài. Đề xuất của Infantino đã hé lộ một điều mà trước đây chỉ nằm trong nội bộ văn phòng chủ tịch: rằng FIFA đang tìm cách khai thác giá trị thương mại của các tài sản chủ lực theo một cách mới. Và nếu FIFA cần dòng tiền, các liên đoàn thành viên có lý do để hỏi: tại sao dòng tiền đó lại không chảy xuống phía chúng tôi trước?

Bức thư của Debbie Hewitt và phép thử Balogun

Song song với bức thư chung của UEFA và CONCACAF, một bức thư khác xuất hiện sớm hơn một ngày. Người ký là Debbie Hewitt - chủ tịch Liên đoàn bóng đá Anh, đồng thời là phó chủ tịch FIFA. Bức thư này có trọng lượng khác hẳn.

Khi một người bên ngoài chỉ trích FIFA, đó là tin tức. Khi một phó chủ tịch FIFA chỉ trích văn phòng chủ tịch FIFA, đó là triệu chứng. Cấu trúc quyền lực của FIFA cho phép phó chủ tịch tiếp cận nhiều tài liệu nội bộ mà người ngoài không có. Nếu Hewitt cảm thấy cần phải đặt câu hỏi bằng văn bản chính thức về những tài liệu mà bà ấy có quyền truy cập, thì vấn đề không nằm ở việc thiếu tài liệu. Vấn đề nằm ở chỗ tài liệu không được cung cấp đầy đủ.

Yêu cầu của Hewitt gồm hai phần. Phần thứ nhất yêu cầu công bố toàn bộ tài liệu liên quan đến dự án đầu tư đã bị hủy trước cuộc họp hội đồng FIFA ngày 15 tháng 10. Phần thứ hai yêu cầu giải trình bằng văn bản về việc đảo ngược án treo giò đối với Folarin Balogun, cầu thủ đang thi đấu cho đội tuyển quốc gia Hoa Kỳ.

Vụ Balogun ban đầu tưởng như một vấn đề kỷ luật nhỏ. Nhưng khi nó được đưa vào một bức thư yêu cầu công bố tài liệu, nó chuyển thành một phép thử về tính minh bạch của quy trình kỷ luật FIFA. Trong thể thao chuyên nghiệp, mọi án kỷ luật đều cần có lý do bằng văn bản để bên bị phạt có thể kháng cáo. Khi một án treo giò bị đảo ngược mà không có giải thích công khai, câu hỏi đầu tiên mà bất kỳ ai đặt ra là: lý do đảo ngược có phải vì chuyên môn, hay vì điều gì khác?

Đối với một phóng viên theo dõi chấn thương, đây là dạng tình huống dễ nhận diện nhất. Khi một cầu thủ được chẩn đoán chấn thương nặng nhưng trở lại sân chỉ sau hai tuần, chúng tôi không hỏi tại sao anh ta hồi phục nhanh. Chúng tôi hỏi ai đã thay đổi chẩn đoán ban đầu. Sự thay đổi kết luận y khoa mà không có giải thích thường chỉ có một nguyên nhân: áp lực từ bên trên bác sĩ.

Áp dụng cùng logic vào vụ Balogun: một án treo giò bị đảo ngược mà không có giải thích công khai thường chỉ có một nguyên nhân tương tự. Không phải William Saliba đang gặp vấn đề - mà là ai đó ở phía trên đã quyết định rằng án treo giò không nên tồn tại. FIFA chưa công bố giải trình. Câu hỏi không nằm ở chỗ án treo giò có đúng hay không. Câu hỏi nằm ở chỗ: FIFA có đang giữ lại một quy trình có thể giải thích được cho công chúng hay không.

Bản đồ quyền lực: 211 lá phiếu và hai liên đoàn châu lục

Để hiểu tầm quan trọng của bức thư chung, cần nhìn vào bản đồ quyền lực của FIFA. Về hình thức, FIFA có một tổng thư ký điều hành bộ máy - hiện tại là Mattias Grafström, người cũng bị nhắc tên trong yêu cầu công bố tài liệu. FIFA có một hội đồng gồm đại diện các liên đoàn châu lục và các hiệp hội thành viên, có quyền ra quyết định về ngân sách và các dự án chiến lược. FIFA có một đại hội đồng gồm 211 hiệp hội thành viên, có quyền bỏ phiếu bầu chủ tịch. Và FIFA có một chủ tịch nắm quyền điều hành cùng quyền định hướng chính sách.

Theo cấu trúc này, quyền lực thực tế phụ thuộc vào việc ai kiểm soát được hai thứ: dòng tiền và lá phiếu. Văn phòng chủ tịch kiểm soát dòng tiền. Các liên đoàn châu lục kiểm soát ảnh hưởng tới các hiệp hội thành viên trong khu vực của họ.

UEFA có 55 hiệp hội thành viên. CONCACAF có 41. Cộng lại là 96 trên tổng số 211 - tức gần một nửa số phiếu trong đại hội đồng bầu cử. Nếu UEFA và CONCACAF đi cùng nhau, họ có thể xây dựng một khối đa số nếu thêm được sự ủng hộ từ một số liên đoàn đơn lẻ ở châu Á, châu Phi hoặc châu Đại Dương.

Đó là lý do tại sao con số 10 triệu USD cho mỗi liên đoàn thành viên quan trọng hơn chính con số. Nó biến UEFA và CONCACAF từ hai liên đoàn châu lục đòi quyền lợi riêng thành người phát ngôn cho các liên đoàn nhỏ. Một hiệp hội bóng đá ở một quốc đảo Thái Bình Dương có ít ấn tượng với những cuộc tranh luận về quản trị minh bạch. Nhưng họ có ấn tượng với 10 triệu USD. UEFA và CONCACAF không chỉ đòi tiền cho chính họ. Họ đang nói thay cho những người chưa từng đủ tiền thuê luật sư để đọc hợp đồng thương mại của FIFA.

Về mặt chiến thuật chính trị, đây là một nước đi rất hiệu quả. Infantino được bầu bởi các hiệp hội thành viên nhỏ, không phải bởi UEFA. Trong các cuộc bầu cử trước, ông ấy đã xây dựng liên minh với châu Á, châu Phi và Bắc Mỹ để giành chiến thắng bất chấp sự phản đối của các liên đoàn châu Âu. Bây giờ, UEFA và CONCACAF - tức là châu Âu và chính khu vực mà Infantino đã đầu tư vào bằng cách đưa World Cup 2026 đến đó - đang liên kết lại. Đó là dấu hiệu cho thấy liên minh cũ đang có vết nứt.

Nhưng bức ảnh quyền lực chưa đầy đủ. Câu hỏi quan trọng nhất vẫn chưa có câu trả lời: các liên đoàn châu lục khác - AFC của châu Á, CAF của châu Phi, CONMEBOL của Nam Mỹ, OFC của châu Đại Dương - đứng ở đâu? Nếu họ đứng về phía UEFA và CONCACAF, Infantino có một vấn đề nhiệm kỳ thứ tư thực sự. Nếu họ đứng về phía FIFA, bức thư chỉ là tiếng ồn chính trị trước bầu cử. Và cho tới lúc này, chưa có tuyên bố công khai nào từ bốn liên đoàn này.

Góc phản trực giác: không phải tiền, mà là quyền định nghĩa

Cách tiếp cận trực quan với câu chuyện này là nói rằng UEFA và CONCACAF đang đòi tiền. Đó là cách hầu hết các bài báo đã đưa tin. Nhưng đây không phải một câu chuyện về tiền.

Hãy nhìn vào ba yêu cầu trong bức thư chung. Khoản chia 2,11 tỷ USD. Yêu cầu công bố tài liệu dự án đầu tư đã hủy. Yêu cầu giải trình về vụ Balogun.

Nếu chỉ là về tiền, mục tiêu duy nhất của UEFA và CONCACAF sẽ là làm sao buộc Infantino phải trích quỹ. Nhưng cả hai liên đoàn này không thiếu tiền. UEFA có doanh thu hàng năm vượt 4 tỷ euro từ các giải đấu châu Âu. 55 hiệp hội thành viên của UEFA cộng lại không cần 550 triệu USD để hoạt động. Nếu vì tiền, cuộc thương lượng đã bắt đầu từ nhiều tháng trước trong phòng họp kín, không phải trong những bức thư được rò rỉ cho BBC.

Điều cả hai liên đoàn này muốn là quyền định nghĩa lại chính câu hỏi: tài sản của FIFA thuộc về ai, và ai có quyền quyết định cách sử dụng chúng.

Yêu cầu công bố tài liệu dự án 21% cổ phần không phải để UEFA và CONCACAF hiểu rõ hơn về thương vụ. Đó là để buộc FIFA phải thừa nhận rằng các liên đoàn thành viên có quyền giám sát các giao dịch sử dụng tài sản chung. Nếu tài sản của FIFA là của chung 211 liên đoàn, thì việc bán một phần tài sản đó không thể được quyết định đơn phương bởi văn phòng chủ tịch.

Yêu cầu giải trình về vụ Balogun không phải vì UEFA và CONCACAF quan tâm đến Folarin Balogun. Đó là để thiết lập một tiền lệ: mọi quyết định của FIFA - kể cả quyết định kỷ luật, quyết định thương mại, quyết định phân bổ tiền - đều phải có lý do giải thích được, và lý do ấy phải được trao cho các liên đoàn thành viên trước khi nó được đưa lên truyền thông.

Tin tôi đi, dòng tiền là thứ duy nhất trong bóng đá không thể nói dối bằng thông cáo báo chí - phần còn lại chỉ là màn khói. Nhưng quyền định nghĩa dòng tiền quan trọng hơn chính dòng tiền. Sau khi dòng tiền được giải ngân, nó biến mất. Sau khi quyền định nghĩa được thiết lập, nó tồn tại mãi.

Đó là lý do tại sao tôi cho rằng bức thư chung của UEFA và CONCACAF quan trọng hơn bất cứ khoản chia tiền cụ thể nào. Nếu 2,11 tỷ USD được chia - dù chia toàn bộ hay chia một phần - và sau đó FIFA quay lại cấu trúc quyền lực cũ, thì bức thư này sẽ chỉ là một sự cố kế toán. Nhưng nếu bức thư dẫn đến việc công bố tài liệu dự án, giải trình về vụ Balogun, và thiết lập một quy trình để các liên đoàn thành viên tham gia vào các quyết định sử dụng tài sản chung trong tương lai, thì bức thư này là điểm khởi đầu của một cuộc tái cấu trúc quyền lực.

Và đó là lý do tại sao Infantino không thể đơn giản trả tiền và tiếp tục. Nếu ông ấy trả tiền nhưng giữ nguyên cấu trúc, ông ấy đang thừa nhận rằng các liên đoàn châu lục có quyền đòi tiền từ ông ấy bất kỳ lúc nào. Nếu ông ấy không trả tiền, ông ấy đang xác nhận rằng văn phòng chủ tịch đang giữ tiền của các hiệp hội thành viên. Cả hai lựa chọn đều có giá chính trị. Đó là tình huống mà trong giới quản lý gọi là "no-win scenario".

Điều đứng sau tất cả: lịch trình và cột mốc

Cần nhìn lại lịch trình để hiểu tại sao bức thư ra đời vào thời điểm này.

Hội đồng FIFA sẽ họp vào ngày 15 tháng 10. Đây là cuộc họp mà Debbie Hewitt muốn tài liệu dự án được công bố trước khi diễn ra. Trong cuộc họp này, hội đồng có thể đưa ra các quyết định về ngân sách, các dự án chiến lược và các định hướng chính sách.

Ngày 18 tháng 11 là hạn chót nộp đơn tranh cử nhiệm kỳ chủ tịch. Đây là cột mốc mà Infantino có thể quyết định tuyên bố nhiệm kỳ thứ tư, hoặc một nhân vật khác có thể xuất hiện để thách thức ông ấy. Sau ngày này, danh sách ứng viên đóng lại.

Cuộc bỏ phiếu bầu chủ tịch diễn ra vào tháng 3 năm sau. Đại hội đồng có 211 lá phiếu.

Ba cột mốc này tạo ra một khung thời gian rất cụ thể. Bức thư chung xuất hiện trước ngày 15 tháng 10, tức là trước cuộc họp hội đồng FIFA. Trước ngày 18 tháng 11, tức là trước khi danh sách ứng viên đóng lại. Trước tháng 3, tức là trước cuộc bỏ phiếu.

Nhìn vào cấu trúc này, bức thư chung không phải một tài liệu hành chính. Đó là một tài liệu chính trị được đặt chính xác vào thời điểm có sức nặng nhất. Nếu bức thư ra đời vào tháng 6, nó đã có thể bị lãng quên trước cuộc họp tháng 10. Nếu bức thư ra đời sau ngày 18 tháng 11, nó sẽ bị coi là can thiệp vào cuộc đua đã bắt đầu. Ra đời chính xác vào thời điểm này, nó buộc hội đồng FIFA phải xử lý ba vấn đề cùng lúc, trong khi Infantino vẫn chưa tuyên bố nhiệm kỳ thứ tư.

Trong một cuộc đua marathon, đối thủ không tấn công ở vạch xuất phát. Họ tấn công ở km số 25 - nơi người chạy bắt đầu cảm thấy mệt mỏi nhất, nhưng vẫn chưa nhìn thấy vạch đích. Đây là km số 25 của cuộc đua nhiệm kỳ thứ tư.

Nhìn lại khuôn mẫu lịch sử

Tôi đã theo dõi các cuộc bầu cử FIFA từ năm 2026, khi Sepp Blatter lần đầu đắc cử. Từ đó đến nay, mọi cuộc khủng hoảng quyền lực đều diễn ra theo một khuôn mẫu tương tự: một nhóm các liên đoàn châu lục đứng lên đòi minh bạch tài chính, một khoản tiền cụ thể được nêu ra như một con số đàm phán, một bức thư bị rò rỉ cho truyền thông, và một hội đồng FIFA bị buộc phải xử lý. Một số cuộc khủng hoảng dẫn tới thay đổi lãnh đạo. Một số dẫn tới thỏa hiệp. Hầu hết dẫn tới việc mọi người quên đi câu hỏi ban đầu trong vòng 12 tháng.

Điểm khác biệt lần này là sự xuất hiện của một cấu trúc thương mại mới - việc bán 21% cổ phần quyền thương mại chủ lực - đã bị rút nhưng chưa biến mất khỏi chương trình nghị sự. Khi một chủ tịch đã thử bán một phần tài sản chủ lực và bị chặn, ông ta thường không từ bỏ ý định. Ông ta thay đổi cấu trúc, thay đổi nhà đầu tư, thay đổi tên gọi của thương vụ, và thử lại trong một thời điểm khác.

Đó là lý do tại sao tôi cho rằng đây chỉ là làn sóng đầu tiên của một chuỗi sự kiện sẽ kéo dài đến hết chu kỳ World Cup 2030. Các liên đoàn châu lục đã học được bài học: nếu họ không thiết lập quyền giám sát tài sản chung trước khi World Cup 2026 khởi tranh vào tháng 6, họ sẽ mất cơ hội trong một cửa sổ thời gian rất dài. Bởi vì trong suốt thời gian diễn ra World Cup 2026, mọi sự chú ý của công luận và mọi nguồn lực chính trị đều sẽ bị hút vào giải đấu. Và trong khoảng thời gian ấy, không ai quan tâm đến một bức thư.

Tôi cho rằng bức thư này được viết bởi những người hiểu rất rõ điều đó. Đây không phải một bức thư đòi tiền. Đây là một bức thư đòi định nghĩa lại quan hệ quyền lực trước khi một chu kỳ mới bắt đầu.

Kết: câu hỏi chưa có câu trả lời

Đối với một phóng viên chuyên về chấn thương, không câu hỏi nào quan trọng hơn câu hỏi này: khi một hệ thống đau ở nhiều điểm cùng lúc, nguyên nhân là gì? Đau ở đầu gối có thể do đầu gối. Đau ở đầu gối, mắt cá và lưng cùng lúc thường không do ba bộ phận riêng biệt. Nó do cách hệ thống đang vận hành.

UEFA và CONCACAF đã chỉ ra ba điểm đau cùng lúc: dòng tiền dự trữ, minh bạch dự án đầu tư và minh bạch quy trình kỷ luật. Ba điểm đau này không cùng loại. Chúng chỉ liên quan khi hệ thống vận hành theo một cách đặc biệt: khi các quyết định quan trọng được đưa ra trong một vòng tròn quá hẹp, và khi những quyết định ấy không được giải thích một cách đầy đủ cho các bên liên quan.

Đó là chẩn đoán mà tôi đưa ra với tư cách người đọc hồ sơ, không phải với tư cách người ủng hộ phía nào. FIFA có quyền có một văn phòng chủ tịch mạnh mẽ, và các liên đoàn thành viên có quyền biết tài sản chung của họ đang được sử dụng như thế nào. Hai điều này không mâu thuẫn với nhau nếu tồn tại một quy trình minh bạch ở giữa.

Câu hỏi cho tháng 10, tháng 11, tháng 3 năm sau không nằm ở chỗ FIFA có trả số tiền 2,11 tỷ USD hay không. Câu hỏi nằm ở chỗ: sau cuộc họp hội đồng ngày 15 tháng 10, sau hạn chót tranh cử ngày 18 tháng 11, và sau cuộc bỏ phiếu tháng 3, các liên đoàn thành viên sẽ có thêm quyền gì để theo dõi và phản biện những quyết định tài chính của FIFA? Nếu câu trả lời là không có thêm quyền gì, thì bức thư này chỉ là một cơn đau đầu đã qua đi cùng với một vài con số được ghi lại trong biên bản. Nếu câu trả lời là có thêm quyền, thì đây là điểm khởi đầu của một giai đoạn quản trị hoàn toàn khác của bóng đá thế giới.

Mắt cá không nói dối. Và một hệ thống đang kêu ở ba điểm cùng lúc cũng không nói dối. Nó chỉ thì thầm đủ lâu cho những ai biết lắng nghe, và chờ đợi chúng ta đọc đúng chỗ cần đứng im để quan sát. Ngày 15 tháng 10 sắp tới sẽ là lần chụp phim đầu tiên. Chúng ta sẽ biết chẩn đoán có chính xác hay không - không phải bằng lời tuyên bố của bất kỳ ai, mà bằng việc tài liệu có được công bố hay không, và bằng việc số tiền có được chia hay không. Mọi thứ khác chỉ là màn khói.